ĐÒN BẨY THÚC ĐẨY AN NINH LƯƠNG THỰC

Khoảng 733 triệu người phải đối mặt với nạn đói vào năm 2023, tương đương với trên phạm vi toàn cầu, cứ 11 người lại có 1 người đói. Đây là số liệu trong báo cáo mới nhất về Tình trạng An ninh Lương thực và Dinh dưỡng trên thế giới năm 2024 (SOFI 2024) do 5 cơ quan chuyên môn của Liên hợp quốc (LHQ) công bố tại Cuộc họp cấp bộ trưởng của Liên minh Toàn cầu chống đói nghèo G20 ở Brazil tối 24/7 (giờ Việt Nam).

Báo cáo SOFI 2024 cảnh báo thế giới đang tụt hậu 15 năm trong việc tiến tới đạt được mục tiêu Phát triển Bền vững (SDG) số 2 - Không còn nạn đói - vào năm 2030 theo Chương trình Nghị sự 2030 của Đại hội đồng LHQ. Mức độ suy dinh dưỡng trên toàn cầu hiện tương đương giai đoạn 2008-2009. Mặc dù có một số tiến bộ nhất định về việc giảm tỷ lệ thấp còi và tăng tỷ lệ nuôi con hoàn toàn bằng sữa mẹ lên 48%, nhưng khoảng 713 triệu - 757 triệu người trên thế giới suy dinh dưỡng trong năm 2023, tăng 152 triệu người so với năm 2019. Đây là một con số đáng báo động.

Xét ở góc độ khu vực, tỷ lệ dân số đối mặt với nạn đói tiếp tục tăng ở châu Phi với 20,4%, gần như không đổi ở châu Á với 8,1% trong khi Mỹ Latinh ghi nhận tiến bộ giảm xuống mức 6,2%. Trong các năm 2022 và 2023, nạn đói gia tăng ở Tây Á, Caribe và hầu hết các tiểu vùng châu Phi. Theo báo cáo do Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp LHQ (FAO), Quỹ Phát triển Nông nghiệp quốc tế (IFAD), Quỹ Nhi đồng LHQ (UNICEF), Chương trình Lương thực Thế giới của LHQ (WFP) và Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cùng soạn thảo, nếu xu hướng này tiếp diễn, khoảng 582 triệu người sẽ bị suy dinh dưỡng mãn tính vào năm 2030, trong đó có tới 50% ở châu Phi. Dự báo này rất giống với con số ghi nhận năm 2015 khi các Mục tiêu Phát triển Bền vững được thông qua, do vậy phản ánh sự trì trệ đáng lo ngại trong tiến trình xóa đói trên toàn cầu.

Ngoài ra, hàng tỷ người vẫn khó tiếp cận với nguồn lương thực đầy đủ. Năm ngoái, khoảng 2,33 tỷ người trên toàn cầu bị đói ở mức độ trung bình hoặc nghiêm trọng, không thay đổi đáng kể so với mức tăng mạnh vào năm 2020 trong bối cảnh đại dịch COVID-19. Hơn 2,8 tỷ người không đủ khả năng chi trả cho chế độ ăn uống lành mạnh vào năm 2022. Tỷ lệ này ở các quốc gia thu nhập thấp lên tới 71,5%, chênh lệch rõ rệt so với mức 6,3% ở các quốc gia thu nhập cao.

Với chủ đề "Tài trợ để chấm dứt nạn đói, mất an ninh lương thực và suy dinh dưỡng dưới mọi hình thức'', SOFI 2024 ước tính để đạt được Mục tiêu Phát triển Bền vững số 2 sẽ cần khoảng 77 tỷ USD, tức chưa đến 1% Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) toàn cầu. Số tiền này vượt quá phạm vi khu vực công có thể đạt được, điều này cho thấy nhu cầu về nguồn tài chính hỗn hợp giữa tư nhân và công. Có một thực tế là các quốc gia chưa thể huy động đủ nguồn lực để tài trợ các chính sách, chương trình và biện pháp can thiệp cần thiết để xóa đói. SOFI 2024 nêu rõ các quốc gia có mức độ đói nghèo đáng báo động nhất có xu hướng là những quốc gia có ít khả năng tiếp cận tài chính nhất.

Các lãnh đạo của 5 tổ chức FAO, IFAD, UNICEF, WFP và WHO nêu rõ một trong những ưu tiên hàng đầu là phải thu hẹp khoảng cách giữa nhu cầu tài trợ cho an ninh lương thực và dinh dưỡng và thực tế huy động tài trợ. Ngoài ra, cần huy động nguồn lực đáng kể cho việc triển khai các chính sách, điều luật và biện pháp can thiệp để sớm chấm dứt nạn đói cũng như đảm bảo mọi người đều có quyền tiếp cận thực phẩm an toàn, đủ dinh dưỡng và chấm dứt mọi hình thức suy dinh dưỡng. Các nguồn lực tài chính này là khoản đầu tư cho tương lai mà các chính phủ, các tổ chức và cơ quan hữu quan có nghĩa vụ phải thực hiện.

Tổng Giám đốc FAO Khuất Đông Ngọc đề xuất 3 chủ đề chính có thể cải thiện hiệu suất tài chính phát triển. Đầu tiên, sự phối hợp và đồng thuận, nhấn mạnh vào tầm quan trọng của việc nhắm mục tiêu tốt hơn cho những người cần nhất. Thứ hai, các nhà tài trợ và đối tác toàn cầu khác nên chấp nhận rủi ro hơn và tham gia vào các hoạt động giảm thiểu rủi ro. Ông lưu ý rằng điều đó phù hợp với bản chất của chính các hệ thống nông sản thực phẩm, vốn hoạt động trong tình trạng rủi ro và những bất ổn đang tiếp tục gia tăng. Cuối cùng, nên có nhiều nguồn tài trợ hỗn hợp hơn vì phạm vi của vấn đề cần giải quyết vượt quá khả năng của khu vực công.

Về phần mình, Chủ tịch IFAD Alvaro Lario cho rằng cần huy động nguồn hỗ trợ tài chính mới từ khu vực tư nhân, tạo điều kiện tối đa giúp các quốc gia khó khăn hơn được tiếp cận tài trợ.

Giám đốc điều hành UNICEF Catherine Russell nhấn mạnh tính cấp thiết của việc tăng cường các nguồn tài chính để chấm dứt tình trạng suy dinh dưỡng ở trẻ em. “Thế giới có thể và phải làm như vậy. Đây không chỉ là mệnh lệnh đạo đức mà còn là khoản đầu tư hợp lý cho tương lai.” Tổng Giám đốc WHO Tedros Adhanom Ghebreyesus nhấn mạnh những tiến bộ mà thế giới đã đạt được trong việc giảm tình trạng thấp còi và cải thiện việc nuôi con hoàn toàn bằng sữa mẹ cho thấy không phải là không thể vượt qua những thách thức. Khoản đầu tư cần thiết cho thực phẩm lành mạnh, an toàn và bền vững thấp hơn nhiều so với phí tổn mà các nền kinh tế và xã hội phải gánh chịu nếu không hành động.

Có thể nói, báo cáo SOFI 2024 đã nêu bật tầm quan trọng của huy động nguồn viện trợ tài chính công - tư làm đòn bẩy giảm đói nghèo, chấm dứt tình trạng mất an ninh lương thực và suy dinh dưỡng dưới mọi hình thức, hướng tới một tương lai no ấm, mạnh khỏe và hạnh phúc.

THỎA THUẬN LỊCH SỬ NGA - IRAN

Thỏa thuận đối tác chiến lược toàn diện Nga-Iran có thể được ký kết tại Hội nghị Thượng đỉnh BRICS ở vùng Kazan vào tháng 10 tới.

Nga đã hoàn tất những khâu cuối cùng trên văn bản của hiệp ước đối tác toàn diện với Iran, Thứ trưởng Ngoại giao Nga Andrey Rudenko cho biết trong cuộc phỏng vấn với hãng thông tấn nhà nước TASS hôm 23/7 (giờ địa phương).

Hai bên sẽ ký "thỏa thuận lịch sử" này trong thời gian tới, nhà ngoại giao Nga cho hay.

Thỏa thuận đối tác chiến lược toàn diện nhằm mục đích loại bỏ mọi trở ngại cho việc mở rộng hợp tác thương mại và kinh tế giữa hai nước, ông Vladimir Sazhin, nhà nghiên cứu cao cấp tại Viện Nghiên cứu Phương Đông của Viện Hàn lâm Khoa học Nga, cho biết.

Theo ông Sazhin, hiệp ước năm 2001 trước đây về những vấn đề cơ bản trong quan hệ và các nguyên tắc hợp tác, điều chỉnh quan hệ giữa hai nước, đã trở nên lỗi thời.

"Kể từ đó, tình hình trong nước ở cả 2 quốc gia và bối cảnh quốc tế đã thay đổi đáng kể. Vì vậy, cần có một khuôn khổ mới để khởi động hợp tác", vị chuyên gia giải thích.

Ông cũng cho rằng do tình hình chính trị nội bộ ở Iran, việc ký kết hiệp ước có thể gặp phải một số trở ngại. Một mặt, các biện pháp trừng phạt của phương Tây tạo điều kiện cho mối quan hệ hai nước phát triển chặt chẽ.

Mặt khác, vị chuyên gia lưu ý rằng một bộ phận giới thượng lưu Iran, sau chiến thắng bầu cử của nhà cải cách Masoud Pezeshkian, ủng hộ việc thiết lập quan hệ với phương Tây, trong khi phe bảo thủ ủng hộ hợp tác với các nước láng giềng.

"Dù sao đi nữa, rất có thể Iran sẽ thành lập một chính phủ liên minh và thỏa thuận sẽ được ký kết", ông Sazhin nói.

Hiệp ước mới sẽ đặt ra các tham số cho việc phát triển các dự án cơ sở hạ tầng và hậu cần chung, bao gồm Hành lang vận tải quốc tế Bắc-Nam (INSTC), ông Stanislav Lazovsky, chuyên gia tại Trung tâm Nghiên cứu Trung Đông thuộc Viện Kinh tế Thế giới và Quan hệ Quốc tế (IMEMO RAS) thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Nga, cho biết.

"Điều này sẽ buộc các bên phải thực hiện các bước thực tế. Nó có thể sẽ điều chỉnh và tạo điều kiện thuận lợi cho việc chuyển dịch nguồn lao động từ Iran sang Nga, trong khi ở Trung Đông, nó sẽ khởi động các dự án chung nhằm tái thiết Syria", ông Lazovsky nói thêm.

Theo ông Sazhin, Moscow và Tehran sẽ nhấn mạnh hợp tác về nhiên liệu, năng lượng và hóa dầu. Ông nói: "Hai bên có thể giảm thiểu tác động của các biện pháp trừng phạt và cùng nhau vượt qua những khó khăn trong việc hỗ trợ kỹ thuật cho quá trình hiện đại hóa các ngành công nghiệp này".

Ngoài ra, Iran cũng quan tâm đến việc mua các sản phẩm nông nghiệp, kỹ thuật, quân sự và vận tải của Nga.

Theo báo Nga Vedomosti, công tác biên soạn hiệp ước đối tác toàn diện Nga-Iran đã bắt đầu vào tháng 1/2022, tức cách đây hơn 2 năm. Hai bên đã nhiều lần tuyên bố công bố phiên bản cuối cùng của thỏa thuận "trong tương lai gần", nhưng liên tục bị hoãn lại.

Theo hãng thông tấn chính thức của Iran (IRNA), nhiều khả năng thỏa thuận đối tác chiến lược toàn diện có thể được ký kết tại Hội nghị Thượng đỉnh BRICS ở vùng Kazan của Nga vào tháng 10 tới.

Nga là thành viên sáng lập nhóm các nền kinh tế mới nổi hàng đầu thế giới BRICS, cùng với Trung Quốc, Ấn Độ, Brazil và Nam Phi. Trong khi đó, Iran gia nhập BRICS từ tháng 1 năm nay, sau đợt mở rộng lịch sử của nhóm này.

ĐÁNH BOM RÚNG ĐỘNG MOSCOW, NGHI PHẠM BỊ BẮT Ở THỔ NHĨ KỲ

Một công dân Nga bị tình nghi chịu trách nhiệm về vụ đánh bom xe ở Moscow vào sáng 24.7 đã bị bắt giữ tại thành phố Bodrum của Thổ Nhĩ Kỳ.

Vụ bắt giữ công dân Nga nói trên do Bộ trưởng Nội vụ Thổ Nhĩ Kỳ Ali Yerlikaya thông báo ngày 24.7, theo Đài RT.

Vụ bắt nghi phạm diễn ra sau khi một chiếc Toyota Land Cruiser, được cho là của một quân nhân Nga, phát nổ gần một tòa nhà dân cư ở Bắc Moscow vào sáng sớm 24.7 (theo giờ địa phương).

Quả bom phát nổ khi chủ xe và một người được cho là vợ ông này vào bên trong xe. Cả hai đều phải nhập viện, trong đó người đàn ông được cho là đã bị mất chân và người phụ nữ bị thương.

Sau vụ việc, Ủy ban Điều tra Nga cho Hãng tin TASS hay danh tính thủ phạm đằng sau vụ đánh bom đã được xác định và họ đã tìm thấy chiếc xe do nghi phạm dùng để đến hiện trường vụ án.

Vài giờ sau, Bộ trưởng Nội vụ Thổ Nhĩ Kỳ Ali Yerlikaya thông báo trên mạng xã hội X rằng đơn vị Interpol ở Nga đã thông báo với họ rằng người đứng sau vụ đánh bom xe ở Moscow, bị xác định là Yevgeny Serebrykov (một công dân Nga), đã lên chuyến bay từ Moscow đến thành phố Bodrum của Thổ Nhĩ Kỳ.

Bộ trưởng Yerlikaya cho biết thêm Serebrykov đã bị đơn vị cảnh sát tỉnh Mugla trong thành phố Bodrum bắt giữ. Bộ trưởng Yerlikaya cũng đã chia sẻ đoạn video về vụ bắt giữ Serebrykov.

Serebrykov có thể nhập cảnh vào Thổ Nhĩ Kỳ với tư cách là khách du lịch vì chưa bị đưa vào danh sách truy nã quốc tế nào, theo các phương tiện truyền thông trích dẫn nguồn tin trong Bộ Nội vụ Thổ Nhĩ Kỳ.

Trong khi các nhà điều tra ở Nga tiếp tục kiểm tra các chi tiết của vụ đánh bom xe nói trên, vẫn chưa có tuyên bố chính thức nào được đưa ra về lý do tiềm ẩn của vụ việc, theo RT.

TÌNH HÌNH KHÓ KHĂN Ở OCHERETYNE: LÍNH UKRAINE HOẢNG LOẠN, "TỰ BẮN VÀO CHÂN" - NGA CHẠY NƯỚC RÚT

Tình hình của Ukraine quanh khu vực Ocheretyne được cho là "cực kỳ khó khăn".

Ukraine lặp lại sai lầm

Tờ Forbes (Mỹ) đưa tin, vào ngày 20/4 năm nay, quân đội Nga đã tận dụng sự hỗn loạn từ việc di chuyển của lực lượng Ukraine ở đống đổ nát của thành phố Avdiivka và tiến hành tấn công.

Lữ đoàn súng trường cơ giới 30 của quân đội Nga đã phá vỡ các vị trí do Lữ đoàn cơ giới 115 của quân đội Ukraine kiểm soát - lực lượng gần đây đã luân chuyển vào các vị trí ở Ocheretyne. Từ đó, lữ đoàn súng trường cơ giới 30 nhanh chóng tiến vài kilomet về phía Tây. Quân tiếp viện của Nga đã xâm nhập vào vị trí bị phá vỡ, củng cố các lợi thế về lãnh thổ.

3 tháng sau, điều này lại xảy ra một lần nữa - và trong cùng một khu vực. Chỉ trong tuần qua, các trung đoàn và lữ đoàn Nga đã tiến xa hơn gần 6,5km về phía Tây từ Ocheretyne.

Việc di chuyển gần 1km trong 1 ngày không phải là quá nhanh, nhưng theo những gì đã diễn ra từ chiến dịch quân sự đặc biệt của Nga đã kéo dài tới 28 tháng thì đây được coi là tốc độ của một cuộc "chạy nước rút".

Forbes cho biết, phóng viên chiến tranh nổi tiếng của Ukraine Yuriy Butusov gọi tình hình xung quanh khu vực Ocheretyne là "cực kỳ khó khăn".

Viễn cảnh xấu đối với Kiev

Nga được đánh giá là có nhiều nhân lực và thiết bị hạng nặng hơn Ukraine. Điều này giúp quân đội Nga chịu đựng được những tổn thất lớn hơn nhiều so với những gì Kiev có thể chấp nhận. Vì vậy, ngay cả thương vong từ phía Nga không nhỏ, quân đội nước này vẫn có thể tiếp tục tấn công và mỗi cuộc tấn công là một cơ hội để đột phá trên chiến trường.

Ngoài ra, sự bối rối giữa các chỉ huy Ukraine cũng là một yếu tố giúp Nga có lợi thế. Sự đột phá của Nga quanh Ocheretyne vào tháng 4 đã khiến Ukraine mất cân bằng—và họ vẫn đang chật vật để phục hồi.

"Bộ tư lệnh Nga tấn công vào những lữ đoàn có khả năng quản lý và tổ chức yếu nhất," phóng viên Butusov giải thích, đề cập tới Lữ đoàn cơ giới 110 và Lữ đoàn phòng thủ lãnh thổ 111 của Ukraine.

"Tức là Moscow không tìm kiếm các biên giới phòng thủ dễ bị tổn thương nhất mà tìm các đơn vị dễ bị tổn thương nhất," ông cho biết thêm.

Forbes đánh giá, điều tệ nhất là lực lượng Ukraine ở phía Tây Avdiivka đang hoàn toàn bối rối. Các phi hành đoàn máy bay không người lái và lực lượng tác chiến điện tử đang "phân tán và không có tổ chức" - ông Butusov viết.

Kịch bản tệ nhất đối với người Ukraine sẽ khá thảm khốc, nếu như lực lượng Nga - bao gồm các Trung đoàn súng trường cơ giới 33, 506 và 1195, có thể tiến thêm khoảng hơn 14km về phía tây. Khi đó lực lượng này sẽ tới khu vực Myrnohrad và Pokrovsk, hai pháo đài "song sinh" đóng vai trò như cửa ngõ vào Dnipro - địa bàn cho đến nay vẫn nằm dưới sự kiểm soát chặt chẽ của Ukraine.

Những đợt tấn công đang diễn ra. Trung tâm Chiến lược Quốc phòng Ukraine (CDS) thống kê cho thấy, có tới 27 nỗ lực của quân Nga nhằm xâm nhập vào tuyến phòng thủ "bất ổn" của Ukraine ở phía Đông Pokrovsk hôm 22/7. CDS đưa tin, 22 trong số các cuộc tấn công đã thất bại. Nhưng điều đó có nghĩa là 5 mũi tấn công đã thành công.

Phóng viên Butusov bày tỏ sự lo lắng: "Không thể nói rằng bộ chỉ huy Ukraine không nhìn thấy và hiểu được tình hình nguy cấp này. Có nhiều điều đang diễn ra và không có chỉ huy nào chỉ khoanh tay ngồi nhìn."

Butusov nhấn mạnh, sẽ hữu ích nếu lực lượng tác chiến điện tử của Ukraine trong khu vực này ngừng gây nhiễu với chính những đơn vị thiện chiến của họ: "Chính những bối rối của quân đội Ukraine đã tự tay phá hủy số lượng đáng kể máy bay không người lái của mình."

UKRAINE ĐỐI MẶT TÌNH THẾ NGÀN CÂN TREO SỢI TÓC

Có khả năng hàng trăm binh lính Ukraine gần như bị bao bây bên ngoài làng Prohes ở phía Đông. Đây là bước lùi mới nhất của các lực lượng Ukraine trong một khu vực có lẽ hiện là nơi dễ tổn thương nhất của họ khi cuộc xung đột đã bước sang tháng thứ 29.

Có một số dấu hiệu đáng lo ngại ở chiến trường phía Tây Avdiivka những ngày gần đây. Trong vòng 1 tuần, một nhóm các trung đoàn súng trường cơ giới của Nga đã di chuyển được 6,4km về phía Tây - một bước tiến nhanh chóng so với những diễn biến trong cuộc xung đột hiện nay.

Tiến về phía Prohes, một ngôi làng nhỏ với khoảng 100 ngôi nhà, đội hình của Nga được chia làm hai và chủ yếu bao vây 2 tiểu đoàn thuộc Lữ đoàn Cơ giới 31 của Ukraine.

Các binh lính hỗ trợ ở cách đó không xa và quân đội Ukraine gần như bị bao vây vẫn đang cố thủ. Hiện tại, "chưa có lệnh rút lui", nhóm phân tích Ukraine Deep State cho hay.

Tuy nhiên, lệnh này có thể sẽ sớm được đưa ra. Đó là chính sách của Tổng tư lệnh Ukraine Oleksandr Syrskyi - người từng cho rằng các lực lượng của ông sẽ không chiến đấu đến người cuối cùng.

“Việc bảo toàn mạng sống cho các binh lính là điều rất quan trọng với chúng tôi. Chúng tôi sẽ không bảo vệ những đống đổ nát đến chết", ông Syrskyi nhận định với The Guardian.

Từ bỏ một vài cánh đồng bên ngoài ngôi làng nhỏ này không phải là thảm họa với Ukraine. Điều đáng lo ngại hơn là những tình huống dẫn đến tổn thất. Dường như lữ đoàn tiền tuyến của Ukraine đã sụp đổ giữa bối cảnh sự chỉ huy và kiểm soát của Ukraine đối mặt với nhiều vấn đề.

"Tình hình chiến thuật và chiến lược đã trở nên nguy cấp trong cuối tuần qua do sự rút lui hỗn loạn của một trong các lữ đoàn bộ binh", Deep State giải thích, có lẽ đề cập đến Lữ đoàn Cơ giới 110 và Lữ đoàn Phòng thủ Mặt đất 111.

Phóng viên Ukraine Yuriy Butusov đã cảnh báo về tình trạng thiếu tổ chức giữa các lữ đoàn của Ukraine quanh Prohes.

"Vấn đề chủ yếu là về quản lý và tổ chức các hoạt động", ông Butusov nhận định. Theo ông: "Khi một nhóm binh lính tổ chức kém bị tấn công, họ sẽ không thể cầm cự".

Sau sự sụp đổ trên, Lữ đoàn Cơ giới 47 tinh nhuệ của quân đội Ukraine - lực lượng chính vận hành các phương tiện bọc thép do Mỹ cung cấp đã vội vàng tiến vào nơi phòng tuyến bị xuyên thủng trong nỗ lực ngăn cản đột phá sâu hơn của Nga.

Tuy nhiên, lữ đoàn này, bị áp đảo về quân số, đã "không thể ngăn chặn được đối phương", Deep State cho hay. Hiện nay, Lữ đoàn Cơ giới 47 và một phần của Lữ đoàn Cơ giới 31 vẫn chưa bị bao vây bên ngoài Prohes và đang giữ phòng tuyến ở phía Tây của ngôi làng.

Việc các tiểu đoàn bị cô lập của Ukraine làm thế nào để sống sót đã không còn là bí mật. Các lực lượng của Moscow và Kiev thường tái cung cấp cho các lực lượng bị cô lập lương thực, nước uống và đạn dược bằng các máy bay không người lái.

Tuy nhiên, việc vận chuyển bằng máy bay không người lái không thể cung cấp lương thực và nước uống cho hàng trăm người trong thời gian dài cũng như không thể thay thế tên lửa và đạn dược hoặc vận chuyển những người bị thương tới nơi an toàn. Các tiểu đoàn bị cắt đứt gần Prohres sẽ phải chiến đấu về phía Tây - hoặc đợi các lữ đoàn tiếp viện để chiến đấu về phía Đông.

Nguồn: Báo Tin Tức; Người Đưa Tin; Thanh Niên; Soha; VOV